بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه
8
قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى )
نتيجه گرفت كه انسان موجودى برتر و مقدس و از همه والاتر خليفه اللّه است به حكم آيه 30 سوره بقره « وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً » و هنگامى كه پروردگار تو به فرشتگان فرمودند : « من در زمين جانشينى خواهم گماشت » و نيز اينكه كل وجود او امانتى است از خدا بنابراين هميشه بايستى در حرفه پزشكى چهار اصل كلى ذيل را كه اسلام دربارهى انسان و زندگى او در نظر داشته است در تمامى امور پزشكى مد نظر داشته باشيم تا هنگام تصميمگيرى براى هر انسانى حتى يك فرد ديوانه راحتتر بتوانيم تصميم صحيح اتخاذ نماييم . الف ) اعتقاد به هدفمند بودن زندگى همه انسانها . ب ) اعتقاد به ارزشمند بودن زندگى هر فرد . ج ) اعتقاد به وجود تفاوتهاى فردى . د ) اعتقاد به توانايى و آمادگى هر فرد براى انجام كارهاى متناسب با توانايىهاى خود . 2 ) كرامت انسانى : از ديدگاه قرآن و روايات ، انسان از كرامت و شرافت خاصى در نظام هستى برخوردار مىباشد به حكم آيه 70 سوره اسراء « وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلًا » ( و به راستى ما فرزندان آدم را گرامى داشتيم ، و آنان را در خشكى و دريا [ بر مركبها ] برنشانديم ، و از چيزهاى پاكيزه به ايشان روزى داديم ، و آنها را بر بسيارى از آفريدههاى خود برترى آشكار داديم . ) كه مىتوان با تدبر در منابع دينى اين كرامت را داراى دو بخش دانست . الف ) كرامت ذاتى يا به زبان ساده كرامت در ساختار فردى كه خود دو نوع است كرامت ذاتى نوعى و كرامت ذاتى شخصى ، كرامت ذاتى نوعى يعنى اينكه خداوند آفرينش انسان را به صورت ويژهاى قرار داده و انسان موجودى تشكيلشده از نيروهاى مادى و معنوى ( عنصر گرمى و سردى ) است كه بايد در لابلاى اين نيروها ، پرورش پيدا كند كه اين طراحى ساختار انسان بايد در تمامى امور پزشكى مد نظر قرار گيرد و از هرگونه يكسونگرى نسبت به انسان پرهيز شود تا معيارهاى اخلاقى مناسب حال او تبيين شود اما كرامت ذاتى شخصى انسان به اعتبار علم و